Lezingen St. Regionale Archeologie Gheestmanambocht voorjaar 2022


 

W

e nodigen u van harte uit voor het bijwonen van twee lezingen die wij dit voorjaar organiseren. Het thema is de bewoningsgeschiedenis van West-Friesland in het algemeen en het Geestmerambacht in het bijzonder.

 

De data en de sprekers van de drie lezingen zijn:

 

De lezingen zijn volgeboekt; aanmelden is niet meer mogelijk!

 

Inhoud van de lezingen

1.       Dinsdag 24 mei 2022

Spreker is Wouter Roessingh. Titel van de lezing: Onderzoek naar de West-Friese Bronstijd. Een kort overzicht van veel onderzoek en een blik op de toekomst: wat willen we nog weten van dit oude cultuurlandschap?

Zo’n 80 jaar geleden ontdekten archeologen dat het oostelijk deel van West-Friesland in de Bronstijd, zo’n 3500 jaar geleden, druk bevolkt moest zijn geweest. Het gebied ligt bezaaid met grafheuvels en vrijwel overal stuiten de archeologen op de laat prehistorische nederzettingsterreinen. De focus van het archeologisch onderzoek is de afgelopen decennia flink verschoven. De eerste opgravingen waren gericht op de grafheuvels, dat waren natuurlijk herkenbare plekken in het landschap. Vanaf de jaren 60 werden ook de eerste nederzettingen onderzocht en sindsdien zijn er grootschalige opgravingen gedaan. De archeologen wisten zich geen raad, er bleek geen einde aan al die bronstijddorpjes te komen! Tot op heden is maar liefst 100 hectare van dit bronstijdlandschap opgegraven en dit heeft een schat aan fantastische informatie opgeleverd. Al deze gegevens zijn de afgelopen vijf jaar gesynthetiseerd in een drietal proefschriften. Wat heeft het onderzoek naar de bronstijdnederzettingen opgeleverd en wat willen we hier nog van weten? Wouter Roessingh zal jullie meenemen naar enkele nieuwe opgravingen in het gebied, waarbij het onderzoek sterk vraag gestuurd is. Dit levert een schat aan nieuwe informatie op, ook al zijn de opgravingen niet altijd meer zo grootschalig als vroeger!

Wouter Roessingh (Hoorn NH, 1980) is Senior Archeoloog bij het bedrijf ADC ArcheoProjecten in Amersfoort. Al ruim 15 jaar graaft hij naar de West-Friese Bronstijd en in 2018 promoveerde hij aan de Universiteit Leiden op de West-Friese bronstijdnederzettingen.

 

2.       Woensdag 1 juni 2022

Spreker is Frits David Zeiler. Titel van de lezing: Kennemers, Westfriezen en ‘Geestmannen’, Geografie en bewoning van Noord-Kennemerland in de vroege Middeleeuwen.

In de late prehistorie, de Romeinse tijd en de eerste paar honderd jaar van de Middeleeuwen was het gebied dat nu Noord-Holland heet slechts spaarzaam bewoond. De dorpen lagen op de hogere gronden – strandwallen en oeverwallen – en slechts in enkele gevallen in het daartussen gelegen veen. Zij vormden met elkaar een bescheiden regio, door de archeoloog Heidinga ‘kerngewest’ genoemd, in de Frankische tijd vanaf de 8ste eeuw bestempeld als ‘gouw’ (bestuursdistrict).

In diezelfde tijd dringt het Christendom tot deze streken door. De eerste kerken uit de tijd van Willibrord vinden we in de kerngewesten, waar eenvoudig de meeste mensen woonden. De nieuwe dorpen in de veenontginningen, die nu op grote schaal worden ondernomen, zijn dochterkerken van deze oudste stichtingen. De kerkelijke indeling is preciezer dan de indeling in gouwen: er worden in het begin van de 12de eeuw echte, scherpe grenzen getrokken. Dat leidt ertoe, dat het noordelijk deel van Geestmerambacht niet tot West-Friesland gaat behoren, maar bij Kennemerland blijft. Ook meer naar het zuiden, van de Schermer tot Assendelft en verder, draagt de kerkelijke en daaropvolgende bestuurlijke indeling nog sporen van de vroegmiddeleeuwse ontginningsbeweging. Hier speelt de aanwezigheid van het voormalige Oer-IJ een belangrijke rol. In het noorden vinden we de Rekere en de Zijpe, die bepalend zijn geweest voor de geografie van het gebied. Maar waar lag dan dat riviertje de Kinne, dat zijn naam heeft gegeven aan Kennemerland?

Frits David Zeiler (Bergen NH, 1949) is historicus. Hij publiceert regelmatig over de geschiedenis van deze streken, zoals recentelijk de Canon van Egmond, het rapport Geesten in Holland en bijdragen aan de Atlas van het Oer-IJ-gebied. 

 

 

NB De eerder geplande (derde) lezing door Henk Komen met als titel De ontginningsgeschiedenis in het Geestmerambacht kan wegens persoonlijke omstandigheden helaas niet meer doorgaan.

 

Aanmelden

De lezingen van Wouter Roessingh en Frits David Zeiler waren oorspronkelijk gepland op 16 november 2021 resp. 30 november 2021. Beide lezingen waren toen al snel volgeboekt. Degenen die zich destijds al hebben aangemeld krijgen persoonlijk bericht over de nieuwe data met het verzoek te reageren als zij op de nieuwe data onverhoopt verhinderd zijn. Belangstellenden die zich nog niet hebben aangemeld, kunnen dit gerust alsnog doen. Zij komen op een reservelijst van personen die de eventueel vrijgekomen plaatsen kunnen innemen.

Aanmelden kan via dit aanmeldingsformulier of via e-mail (vermeld a.u.b. uw naam, telefoonnummer, het aantal personen, of u RAG-donateur bent en welke lezing(en) u wilt bijwonen.

 

 

Praktische informatie over de lezingen

De lezingen worden gehouden in de grote zaal van Het Behouden Huis, Dorpsstraat 850, 1724 NV Oudkarspel*.

De avonden in het Behouden Huis zijn globaal als volgt ingedeeld:

19.30 uur tot 20.00 uur inloop

20.00 uur tot 20.45 uur 1ste deel lezing

20.45 uur tot 21.15 uur pauze

21.15 uur tot 21.45 uur 2de deel lezing

21.45 uur tot 22.00 uur Vragen en afsluiting

 

 

Iedereen is welkom. Toegang is vrij. Consumpties zijn voor eigen rekening. Na afloop van de lezing stelt Stichting Regionale Archeologie “Gheestmanambocht” een vrijwillige financiële bijdrage zeer op prijs. Dit kan ter plaatse in het Behouden Huis door letterlijk “een duit in het mandje of zakje te doen” of door voor- of achteraf een vrijwillige bijdrage over te maken op onze betaalrekening IBAN: NL85 INGB 0000 7791 46 t.n.v. Stg Reg Arch Gheestmanambocht te Alkmaar o.v.v. Lezing.

 

BELANGRIJK: houd i.v.m. met mogelijke wijzigingen onze website www.rag-archeologie.nl en onze Facebookpagina in de gaten.

 

*Bereikbaarheid van Het Behouden Huis.

Parkeren: Voor het Behouden Huis of op parkeerterrein bij Vomar Voordeelmarkt, Voorburggracht 415, 1724 NZ Oudkarspel (5 minuten lopen naar Behouden Huis).

Openbaar vervoer: Bus 169 Alkmaar-Oudkarspel vv, halte Zaagmolenweg (5 minuten lopen naar Behouden Huis).

Terug naar Poldergeest online